Çeyrek altın alırken iki ayrı maliyet ödersiniz. Biri herkesin bildiği alış-satış makası. Diğeri ise daha az konuşulan bir kalem: çeyreğin fiyatı, içindeki saf altının değerinden yüksektir. Aradaki farka prim denir. Güncel fiyatlarla ikisini birlikte hesaplayalım.
Çeyrek kaç gram altın eder?
Basit bölme ile bulunur: çeyrek altının satış fiyatı, gram altın fiyatına bölünür.
Bugün çeyrek altın 10.000,64 TL, gram altın 6.076,56 TL. Buna göre:
10.000,64 ÷ 6.076,56 = 1,646 gram altın
Yani bir çeyrek altın, bugünkü fiyatlarla 1,646 gramlık gram altına denk geliyor.
Ama çeyreğin içinde 1,646 gram altın yok
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: gram altın 24 ayardır (saf altın). Çeyrek altın ise 22 ayardır. Çeyreğin brüt ağırlığı 1,75 gram, ama saflık oranı yüzde 91,6 olduğu için içindeki gerçek altın miktarı daha azdır:
1,75 × 0,916 = 1,604 gram saf altın
Bu saf altının bugünkü karşılığı: 1,604 × 6.076,56 = 9.740,73 TL.
Gizli prim burada
Çeyreğin satış fiyatı 10.000,64 TL. İçindeki saf altının değeri ise 9.740,73 TL. Aradaki fark:
(10.000,64 − 9.740,73) ÷ 9.740,73 = %2,67
Yani çeyrek altına, içindeki altının piyasa değerinin %2,67 üzerinde bir bedel ödersiniz. Bu, işçilik ve ürünün sarrafiye formuna girmesinden kaynaklanan primdir. Külçe veya gram altında bu prim yok denecek kadar azdır; sarrafiye ürünlerde ise fiyata gömülüdür.
Bir de makas var
İkinci maliyet katmanı, alış ile satış fiyatı arasındaki farktır. Çeyrek altının alış fiyatı 9.776,92 TL, satış fiyatı 10.000,64 TL:
(10.000,64 − 9.776,92) ÷ 10.000,64 = %2,24 makas
Bu şu demek: çeyreği 10.000,64 TL'ye alıp aynı anda geri satsanız, elinize 9.776,92 TL geçer. Aradaki 223,72 TL doğrudan işlem maliyetidir.
İki katman üst üste biniyor
Özetle çeyrek altın alan biri iki kalem öder: içindeki altının değerinin üstüne %2,67 prim, ve alım-satımda %2,24 makas. Bu yüzden çeyrek altını kısa vadeli alıp satmak, gram altına göre daha maliyetlidir. Uzun vadeli tutmayı düşünenler için ise prim, ürünün fiziki ve geleneksel değeri karşılığında ödenen tek seferlik bir bedeldir.
Fiyat hareketine dair not
Son 30 günde çeyrek altın 10.079,28 TL'den 10.000,64 TL'ye geriledi; dönem değişimi %0,78. Bu, tek bir başlangıç ve tek bir bitiş noktası arasındaki farktır; ara dönemdeki dalgalanmaları yansıtmaz.
Buradaki rakamlar dolarnekadar.net'in kendi kayıtlarından, serbest piyasa verileri üzerinden hesaplanmıştır. Saflık oranı (0,916) ve brüt gramaj (1,75 g) sarrafiye çeyrek altın için standart değerlerdir; kuyumcular arasında küçük farklar olabilir. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.